[Samenstelling] [Drinkbaarheid] [Waarnemingen] [Stoffen] [Bacteriën]

Samenstelling

• Aan welke kwaliteitseisen moet leidingwater voldoen en wie bepaald die?

Leidingwater moet aan niet minder dan 61 kwaliteitseisen voldoen. Die zijn vastgesteld door de EUROPESE UNIE meestal op basis van de aanbevelingen van de WERELDGEZONDHEIDSORGANISATIE(WGO).

De WGO werkt met een groot aantal specialisten uit alle hoeken van de wereld. Zij onderzoeken nauwkeurig de invloed van elk product en elke stof op mens en dier. Zo berekenen ze hoe groot de dagelijkse inname van een stof mag zijn zonder gezondheidsrisico gedurende een heel mensenleven, dat door de WGO bepaald is op gemiddeld 70 jaar.

Zo bepaald de WGO de de Toelaatbare Dagelijkse Iname(TDI) voor mensen, uitgedrukt in miligram per kilogram lichaamsgewicht.

Daaruit wordt dan de maximaal toelaatbare concentratie per stof in het leidingwater berekend, rekening houden met het gemiddeld lichaamsgewicht, met het inname percentage via het drinkwater en met de gemiddelde drinkwaterinname per dag.

Vóór de Tweede Wereldoorlog bepaalden de drinkwatermaatschapijen zelf de kwaliteit van het drinkwater. Na de oorlog kwamen er nationale wetten en internationale aanbevelingen, onder meer van de Wereld-Gezondheidsorganisatie. Sinds 1980 is er ook een Europese Richtlijn, die de lidstaten moeten naleven en waarop het Vlaamse, Waalse en Brusselse gewest hun eigen reglementeringen hebben gebaseerd.

• Wat is de samenstelling van mijn drinkwater?

Om dat te weten moet U contact opnamen met uw drinkwaterbedrijf want de samenstelling is afhankelijk van de herkomst van het water. Daarboven mengen sommige bedrijven water van verschillende oorsprong, zodat de samenstelling kan veranderen naar gelang van het debiet van de verschillende waterwinsten.
Wat ook de schommeling en in de samenstelling van het leidigwater zijn, het voldoet overal aan de wettelijke normen.

• Wat is agressief water?

Agressief water is water dat kalk oplost. Dit water bevordert de aantasting of verroesting doordat het de beshermende kalklaag wegneemt die zich met de jaren in de leidingen gevormd heeft. Het metaal komt dan bloot te liggen met corrosie tot gevolg. Als het gaat om loden buizen is dat gevaarlijk voor de gezondheid. Gaat het om ijzeren buizen, dan bestaat er roestgevaar.
Daar blijft het niet bij. Agressief water kan ook kalk in beton en cement aantasten en dat betekent een bedreiging voor de stevigheid van het bouwwerk.

De drinkwaterbedrijven zorgen ervoor water te leveren dat niet agressief is en zelfs een dunne, beschermende kalklaag vormt in de buizen.

De meest voorkomende oorzaak van corrosie in de binneninstallatie zijn:
in de binneninstallatie zijn:

1. slecht afgestelde toestellen voor de ontharding van water(te zacht water kan zelfs koper en roestvrij staal aantasten);
2. een verkeerde combinatie van metalen of het gebruik van minderwaardig materiaal;
3. elektrische zwerfstromen;
4. een slechte plaatsing of het gebruik van leidingen met een te kleine diameter. Hierdoor kan corrosie door uitschuring optreden.

Al deze problemen kan U bij de plaatsing vermijden. Daarom is de keuze van een goede installateur zo belangrijk

[Samenstelling] [Drinkbaarheid] [Waarnemingen] [Stoffen] [Bacteriën]

Drinkbaarheid

• leidingwater echt drinkbaar?

Ongetwijfeld. Geen enkel produkt wordt zo streng en veelvuldig gecontroleerd als leidingwater. Eerst en vooral gebeurt dit door de drinkwatermaatschappijen zelf en verder ook regelmatig door onafhankelijke laboratoria in opdracht van gemeenten, van provincies en van het Vlaamse, Waalse en Brusselse gewest.

Weet U dat het leidingwater niet minder dan 61 kwaliteitseisen moet voldoen? De Wereld-Gezondheidsorganisaite(WGO) legt de basisnormen vast. De Europese Unie is nog een stukje strenger en Vlaanderen, Brussel en Wallonië leven die regels nauwgezet na.

De consument kan dus gerust zijn en als er eens een probleem ontstaat, bijvoorbeeld door een ongeval, dan brengen de drinkwaterbedrijven hem daarvan op de hoogte.

De vele reclame heeft het drinken ven leidingwater mischien wat verdrongen.Ten onrechte.Weet U bijvoorbeeld dat de karaf water in de Franse restaurants meestal gewoon leidingwater bevat?

Drink leidingwater met een gerust gemoed. Het is gezond.

• Is flessenwater toch niet beter?

Wat is er beter? Het is een kwestie van smaak en daar valt moeilijk over te discussiëren. De ene vindt flessenwater lekkerder omdat het meer zouten of wat koolzuurgas bevat. Bij andere is dat net andersom. De meeste mensen proeven niet eens het verschil als flessenwater en leidingwater dezelfde temperatuur hebben en evenveel zouten bevatten. Als het leidingwater in de zomer wat minder koel is, zet het dan even in de frigo.

Dat voor de smaak.

Als we naar de kwaliteit kijken, dan valt er op sommige flessenwaters wel één en ander aan te merken. Ze voldoen niet allemaal aan de kwaliteitsnormen voor leidingwater. Er zijn aparte normen voor flessenwater. Bepaalde flessenwaters hebben wat weg van een medicijn en zijn vooral geschikt voor wie een bepaald dieet moet volgen. Wie ze regelmatig drinkt, vraagt best advies aan de dokter.

Flessenwater is dus niet gezonder dan leidingwater. En als U weet dat het water uit de kraan honderden keer goekoper is dan flessenwater, ligt de beste koop zo voor de hand.

• waarom is water van het warmwatercircuit niet drinkbaar?

Het gaat hier over water dat opgewarmd wordt in een boiler, geiser, enz.

Dat water heeft niet meer de kwaliteit van drinkwater. Door de opwarming worden een aantal processen in beweging gezet.De samenstelling verandert, er zit minder zuurstof in, het smaakt niet lekker meer en er kan zich schadelijke nitrieten hebben gevormd. Bacteriën die van warm water houden hebben het naar hun zin, zeker in die gedeelten van het circuit waar het water lauw is in plaats van heet.

Men moet extra opletten in woningen met een gecombineerd systeem voor de centrale verwarming en voor de opwarming van water voor het huishoudelijk gebruik. In geval van een defecte warmtewisselaar zouden beide waters met elkaar in contact komen.

Warm water versnelt corrosie. Doordat het warm is lost het ook bepaalde stoffen in de boilers en de waterleidingen gemakkelijker op. Zo kan water uit de waterleiding veel meer koper, ijzer, nikkel en zink bevatten dan koud water.

Neem daarom steeds water van de koudwaterkraan om te drinken, te koken of warme dranken te bereiden.

• Kan ik zonder probleem van mijn eigen waterput drinken

Doe dat niet zomaar! Water uit de waterput kan er perfect uitzien of lekker smaken en toch niet geschikt zijn als drinkwater omdat het vervuild is.
Eigen waterputten zin meestal niet diep. Hoe dichter het water bij de oppervlakte wordt onttrokken, hoe meer kans op vervuiling. Pesticiden, nitraten en Bacteriën kunnen gemakkelijk tot die diepte doorsijpelen. Veel schadelijke stoffen hebben geen kleur, geen geur of smaak. Men moet het eigen putwater dus regelmatig laten onderzoeken.
Het grondwater dat de drinkwaterbedrijven oppompen zit dikwijls heel diep, soms zelfs tot tweehonderd meter. Bovendien zijn er in de zones van de waterwinning extra beschermingsmaatregelen mogelijk. De kwaliteit van het water wordt er op de voet gevolgd.

Wie eigen putwater gebruikt moet zorgen voor een totaal gescheiden leidingnet om elk gevaar van verontreiniging van het drinkwaternet te voorkomen.

• Hoe is het met de kwaliteit van het leidingwater gesteld?

Hoewel de vervuiling een bedreiging vormt voor sommige ruwwaterbronnen, blijft het leidingwater van een onberispelijke kwaliteit. Men mag het zijn hele leven drinken zonder risico voor de gezondheid.

Als de mensen spreken over de kwaliteit van het drinkwater, bedoelen zij in feite de concentratie van stoffen die in het water opgelost zijn. Hievoor heeft de overheid zeer strenge normen vastgelegd en deze worden door de drinkwaterbedrijven strikt nageleefd.

De laatste decennia merken we op dat de concentratie van sommige ongewenste stoffen in het millieu-en dus ook in sommige grond-en oppervlaktewaters-vehoogt; denken we bijvoorbeeld aan het nitratengehalte en aan de concentratie van sommige bestrijdingsmiddelen(pesticiden).
De drinkwaterbedrijven stellen alles in het werk, niet alleen om de normen te respecteren, maar ook om de concentratie van deze ongewenste stoffen zo laag mogelijk te houden.Daarom zijn er rond de grondwaterbronnen beschermingszones aangelegd, wordt er overleg gepleegd met de landbouwerorganisaties om het gebruik van nitraten en van bestrijdingsmiddelen te beperken en wordt er in de waterbehandeling een beroep gedaan op spitstechnologie.

Tot in 1980 moesten maar 21 parameters gemeten worden om de drinkbaarheid van water vast te stellen. Nadien werd onder impuls van de Europese Unie dit aantal parameters verhoogd tot 61. Vele waterbedrijven meten zelfs meer parameters dan wettelijk verplicht is. Met de gevoelige controleapparatuur waarover ze nu beshikken zijn ze in staat om steeds sneller en nauwkeuriger de analyses uit te voeren. Zodra ook maar de minste afwijking wordt opgemerkt worden onmiddelijk de gepaste maatregelen getroffen.

We kunnen dus besluiten dat de verbruiker een steeds grotere garantie heeft op de kwaliteit van het drinkwater.

• Is het goed s'morgens direct water van de kraan te drinken?

Doe dat liever niet. Het water heeft de hele nacht stilgestaan en deeltjes uit de buiswand opgenomen. Dat kan lood zijn bij oude binneninstallaties en teveel lood is schadelijk voor de mens. Nieuwe leidingen kunnen aan het water een minder goede smaak geven.

Vang daarom s'morgens in de keuken het eerst leidingwater op om bujvoorbeeld de planten te begieten, om te kuisen... Voor de ochtendkoffie of thee kunt U best in de loop van de vorige dag, als de leidingen al flink doorspoeld zijn, water in een fles of karaf opslaan. Zo verspilt U geen water.

Na een lange afwezigheid is het ook raadzaam de leidingen eerst goed door te spoelen alvorens het water te drinken.

• Wat moet ik doen als ik twijfel aan de kwaliteit van het leidingwater?

De kwaliteit van het leidingwater moet voldoen aan de wettelijke verplichtingen. Dat wordt streng gecontroleerd, maar er kan altijd iets verkeerd lopen.
Bij de minste twijfel of ongewone vaststelling neemt U best onmiddelijk telefonisch contact op met uw drinkwaterbedrijf. Uw klacht zal ernstig onderzocht worden.
Als dat nodig is, stuurt het bedrijf een deskundige ter plaatse voor bijkomend onderzoek.Deze zal eventueel stalen nemen van het water. Na analyses in het laboratorium is het dan mogelijk te zeggen welke maatregelen het drinkwaterbedrijf of de klant moet nemen.

[Samenstelling] [Drinkbaarheid] [Waarnemingen] [Stoffen] [Bacteriën]

Waarnemingen

• Het water ziet soms roodbruin. Is dat niet gevaarlijk voor gezondheid of schadelijk voor de was?

Het drinkwater kan zelf kleine hoeveelheden ijzer- en mangaanverbindingen bevatten die in de leidingen bezinken. Daarnaast kunnen stalen of gietijzeren leidingen corroderen en dan roest afgeven. Dit bezinksel kan opwervelen als de snelheid van het water in de buizen sterk verandert of als het water in de omgekeerde richting gaat stromen. Het water kleurt dan roodbruin.

Roestvorming en ijzer- en mangaanafzetting zijn het grootst in de leidingen waar het water traagst doorstroomt, dus op het einde van het distributienet. Daar komt de roodbruine verkleuring het meest voor.

Voor de waterleidingen in de woning is dat trouwens niet anders. Na een lange afwezigheid kan door verroesting van ijzeren of stalen buizen het eerst water dat uit de kraan loopt roodbruin zien. Dat verdwijnt snel met het doorspoelen van de buizen.

Dat roodbruine water is niet ongezond, maar wel hinderlijk. Het kan roestvlekken geven op het wasgoed. In dat geval moet U onmiddelijk een nieuwe wasbeurt geven. De was mag niet eerst drogen, want dan gaan de vlekken er niet meer uit!

Maar het zou ook kunnen gebeuren dat er bij verkleuring van het water iets ernstigers aan de hand is, bijvoorbeeld het terugstromen in het net van verontreinigd water. Afhankelijk van het verontreinigd product kan er zich dan wél een gezondheisprobleem stellen. In vele gevallen zal dan ook de reuk of de smaak van het water veranderen.
Bij twijfel is het veiliger onmiddelijk het waterbedrijf te verwittigen.

• Soms heeft het water tijdelijk een melkachtige kleur. Wat is dat?

De meeste mensen denken dat he kalk is. Dat is niet zo. De melkachtige kleur heeft alles te maken met heel fijne luchtbelletjes in het water.

Van waar komen die?
In het water zit opgeloste lucht. Bij daling van de druk en stijging van de temperaruur in de leidingen vermindert de oplosbaarheid. Hierdoor komen soms zeer fijne luchtbelletjes vrij die door de speling van het licht een melkachtige kleur aan het water geven. In minder dan een minuut stijgen de luchtbelletjes naar de oppervlakte en verdwijnen uit het water. Dat wordt dan helder. Dit verschijnsel heeft geen invloed op de kwaliteit.

• Soms ruikt en smaakt het leidingwater naar chloor. Is chloor wel nodig?
  Is het niet gevaarlijk?

Een efficiënte ontsmetting van het leidingwater is absoluut nodig om te beletten dat ziektekiemen door het water verspreid worden. Anders zouden vel dodelijke besmettelijke ziekten weer de kop boven steken.
De ontsmetting van leidingwater met chloor is één van de belangrijkste maatregelen om er zeker van te zijn dat er geen bacteriële besmettingen tijdens het transport in de leidingen kunnen optreden en dat veilig leidingwater aan de verbruiker wordt geleverd.
Chloor wordt aan het leidingwater toegevoegd onder de vorm van chloorgas of natriumhypochloriet (javelwater)..
Aan het begin van het distributienet wordt net genoeg chloor toegevoegd om het water te ontsmetten; niet méér (zodat de hinder die chloorgeur en -smaak kunnen veroorzaken zoveel mogelijk beperkt blijft), maar ook niet minder. Hoe langer het in de waterleiding verblijft en hoe hoger de temperatuur, hoe meer chloor er verdwijnt. De drinkwaterbedrijven houden zorgvuldig in het oog hoeveel chloor in het water aanwezig is en controleren de hoeveelheid van de ontsmetting door bacteriologische analyses. Een liter leidingwater mag tot een kwart milligram chloor bevatten. Dat is zeer weinig en niet schadelijk voor de gezondheid.

Chloorgeur, die vooral in de keuken of de badkamer waargenomen wordt, is te wijten aan de verdamping van chloor uit het water. Zelfs in een zeer kleine hoeveelheid is deze geur sterk waar te nemen.

Enkele raadgevingen:

1. Voor onmiddelijk verbruik kan de chloorsmaak worden weggenomen door enkele druppeltjes citroensap te voegen aan het water.

2. Bij langere bewaartijd zullen de chloorgeur en -smaak vanzelf verdwijnen als het water in een open fles of karaf bewaard wordt.

3. Het is best dit water in de koelkast te bewaren en binnen de 2 dagen te verbruiken.

• Het leidingwater heeft soms een muffe smaak. Is daar wat aan te doen?

Ga eerst na of de muffe smaak van het openbaar net komt of van de waterleiding in de woning. Tap daarom onmiddelijk na de waterteller leidingwater af. Als het daar al muf smaakt, moet u het drinkwaterbedrijf verwittigen. Die zal de zaak onderzoeken en oplossen.

Smaakt het water bij binnekomen normaal, dan scheelt er iets met de waterleiding in de woning. Meestal komt de muffe smaak doordat het water te lang in de leidingen heeft stilgestaan. Daardoor krijgen o.a. bacteriën de kans om zich te ontwikkelen en stoffen af te scheiden. Er is dan minder zuurstof in het water. Dit alles kan de smaak van het water beinvloeden.

In binneinstallaties vindt men stilstaand water in weinig gebruikte leidingen zoals in:

1. brandleidingen in groote gebouwen;

2. slecht geplaatste waterleidingen waardoor het water in sommige delen onvoldoende wordt ververst;

3. het stukje leiding van het net naar de ketel van de centrale verwarming;

4. buizen die al werden geplaatst in afwachting dat er later kranen op aangesloten worden.

In nieuwe installaties of na herstellingen kan het leidingwater soms slecht smaken door een onoordeelkundig gebruik van loodgietersvet. Dat verdwijnt na een zekere tijd door het waterverbruik.

[Samenstelling] [Drinkbaarheid] [Waarnemingen] [Stoffen] [Bacteriën]

Stoffen

• Zitten er in het leidingwater geen nitraten? Zijn die niet schadelijk voor zwangere vrouwen en baby's?

In oppervlaktewater en soms ook in grondwater zit nitraat. De hoeveelheden zijn de jongste twintig jaar geleidelijk gestegen door overbemesting in de landbouw en door lozing van huishoudelijke en industriële afvalwaters. Mest en afvalwater bevatten veel stikstofverbindingen die worden omgezet tot nitraat.

Op zichzelf is nitraat niet schadelijk of giftig. Jammer genoeg zetten bacteriën die zich in onze maag en darmen bevinden het nitraat om tot nitriet, en dat is wel schadelijk voor de gezondheid. Door dat nitriet kan ons bloed minder gemakkelijk zuurstof vervoeren. Dat kan bij zuigelingen blauwziekte veroorzaken.

De schadelijkheid hangt af van de dagelijkse dosis die we via de voeding en het drinkwater innemen. Over drinkwater zegt de Wereld-Gezondheidsorganisatie dat een hoeveelheid van vijftig milligram nitraat per liter veilig is voor iedereen, ook voor zwangere vrouwen en baby's.

Alleen bij zuigelingen met ernstige maag- en darmstoornissen bestaat het gevaar dat meer nitraat wordt omgezet in nitriet. De dokter zal dan water dat zeer arm aan nitraat is aanraden voor de bereiding van de papfles.

De drinkwaterbedrijven waken er nauwgezet over dat de norm van 50mg/l niet overschreden wordt.

• Zitten er pesticiden in leidingwater?

De overheid is op dit vlak heel streng. De Europese Unie en de Belgische gewesten hebben zich gebaseerd op het voorzorgsprincipe. Dit zegt dat de aanwezigheid van resten van bestrijdingsmiddelen in het water zo goed als tot nul herleid worden. De Europese normen zijn veel strenger dan zowel deze die de Wereld-Gezondheidsorganisatie voorschrijft als deze die bijvoorbeeld in de Verenigde Staten van Amerika worden toegepast.

Pesticiden worden vooral, maar lang niet alleen, in de landbouw gebruikt. De openbare diensten bestrijden er onkruid mee langs de wegen en de spoorwegen. En alsof dat nog niet genoeg is, laten ook burgers zich in hun tuin niet onbetuigd.

Minder pesticiden gebruiken is de boodschap, want voorkomen is beter dan genezen.

De drinkwaterbedrijven kijken op geen inspanning om de vervuiling door pesticiden te voorkomen. Waar mogelijk bakenen zij beschermingszones af rond de plaatsen waar zij grondwater oppompen. Pesticiden zijn daar streng beperkt of zelfs verboden.

Met de landbouworganisaties zijn modelprojecten opgestart voor een verminderd en oordeelkundig gebruik van pesticiden. Zo willen zij de landbouwsector betrekken bij de opstelling van een "Code van goede landbouwpraktijk".

De drinkwaterbedrijven hebben ook afspraken gemaakt met de producenten van fytofarmaceutische producten (FYTOFAR) om tot een verminderd gebruik van pesticiden te komen. Zij dringen er ook op aan zeker geen pesticiden op de markt te brengen waartegen de waterbehandelingsinstallaties niet opgewassen zouden zijn.

Om water te leveren dat steeds aan de wettelijke kwaliteitseisen voldoet passen de drinkwaterbedrijven de volgende praktische maatregelen toe: De getroffen waterwinningen worden tijdelijk of definitief gesloten in afwachting dat bijkomende behandelingsstations eventueel worden gebouwd; Wanneer de vastgestelde concentraties aan pesticiden te dicht bij de norm komen of bij tijdelijke overschrijding ervan wordt, waar dit mogelijk is, het water gemengd met water van betere kwaliteit; De bestaande behandelingsinstallaties worden aangepast of er worden nieuwe installaties gebouwd. De meest gebruikte zuiveringstechniek doet een beroep voor het verwijderen van pesticiden op actieve-koolfilters, soms voorafgegaan door ozonisatie.

• De waterleiding in mijn woning is nog helemaal van lood. Is dat ongezond?

Een te hoge opname van lood door het menselijk lichaam is niet gezond. Vooral jonge kinderen zijn er gevoelig voor. In grote hoeveelheden leidt het tot loodvergiftiging, wat in de ergste gevallen dodelijk kan zijn. Men spreekt dan van loodvergiftiging, wat in de ergste gevallen dodelijk kan zijn. Men spreekt dan van saturnisme.

Lood kan langs veel wegen ons lichaam bereiken. Ons organisme neemt stofdeeltjes op van lood dat in het milieu aanwezig is. Denken we maar aan de metaallurgie of aan het verkeer met zijn loodhoudende benzine. Door de invoering van loodvrije benzine is deze bron van loodvergiftiging de jongste jaren sterk vermindert. Ook in voeding en dranken zitten veel sporen van lood. In woningen komt lood meestal vrij door slijtage van oude, loodhoudende verf, één van de belangrijkste oorzaken van loodvergiftiging. In dit geheel van bronnen van loodopname is de bijdrage van drinkwater verwaarloosbaar klein.

Maar, we zegden het al, de overheid is heel streng en voor lood in drinkwater is dat niet anders. Vandaag mag een liter drinkwater niet meer dan 50 microgram lood bevatten. Deze norm wordt wellicht in de toekomsst verlaagd tot 10 microgram lood per liter. Dat is dus zeer weinig.

Het water dat de drinkwaterbedrijven verdelen bevat zeer zelden lood. Als men in leidingwater lood aantreft komt dat niet alleen van de loden aansluitingen, maar vooral van de loden buizen in de woningen.

In afwachting dat deze oude buizen worden vervangen kunnen de bewoners, alvorens te drinken, even doorspoelen of in de loop van de dag flessen met water vullen en in de koelkast bewaren. Het water bevat dan veel minder lood omdat het al ververst is.

De samenstelling van het water speelt ook een belangrijke rol. De drinkwaterbedrijven leveren water dat zo is samengesteld dat het weinig of geen lood oplost uit de buiswand. Voor woningen met loden leidingen raden zij dan ook sterk aan geen waterverzachters te plaatsen, die de eigenschap van het water veranderen.

De drinkwaterbedrijven zullen stelselmatig verder de loden aansluitingen vervangen. In ons land zijn ze daar al geruime tijd mee bezig. In 1997 waren er in België nog ongeveer 600.000 loden aansluitingen te vervangen. Doch een vernieuwing van de aansluitingen alléén heeft geen zin: de klant moet ook zijn binnenleidingen vernieuwen want de loodafgifte binnenshuis is het veelvoud van deze aansluiting.

• Zijn asbestcementleidingen niet gevaarlijk voor de gezondheid?

Asbest is gevaarlijk bij inademing, niet omdat het giftig is, maar wel omdat bepaalde vezels zich in de longen kunnen vasthechten en het weefsel beschadigen. Dat kan ook gebeuren bij werken aan leidingen van asbestcement. Daarom moeten onze werknemers strenge voorzorgsmaatregelen in acht nemen.

Voor het drinkwater dat door asbestcementleidingen vloeit is er volgens de Wereld-Gezondheidsorganisatie geen enkele reden tot ongerustheid. Water wordt niet ingeademd, maar gedronken. Ons organisme neemt via de maag en de darmen geen asbestvezels op. Die worden (als er zich in het water toch zouden bevinden) allemaal weer uitgescheiden via de stoelgang.

• Wat kan ik doen tegen te veel kalk in het water?

Water dat veel kalk bevat - ook hard water genoemd omwille van het calcium en magnesium - is onschadelijk voor de gezondheid. Maar de verbruiker heeft dat water niet graag omwille van de kalkaanslag op de sproeiers van de douche, de kranen, de huishoudtoestellen en de vaat.

Kalkaanslag in kleine huishoudtoestellen is nochtans gemakkelijk te verwijderen met water waaraan azijn is toegevoegd.

Voor de wasmachine zijn er in de handel speciale anti-kalkpoeders of -tabletten te vinden die bij te hard water aan de wasmiddelen kunnen toegevoegd worden. Wanneer deze producten volgens de voorschriften van de fabrikant (in functie van de hardheid van het water) gebruikt worden beschermen deze de weerstand tegen kalkaanslag en kan de dosis wasmiddel verminderd worden. De huidige wasmiddelen bevatten zelf al anti-kalkproducten.

Vaatwassers worden geleverd met een ingebouwde waterverzachter.

Kalkaanslag is vooral hinderlijk voor warmwatertoestellen. Om deze toestellen te beschermen kan men - waar het leidingwater meer dan 30 Franse graden (°F) of 17 Duise graden (°D) heeft - de plaatsing van een ontharder overwegen. Deze behandeling moet beperkt worden tot het warmwatercircuit.

Het verzachten van het koude water is minder nuttig en de behandeling van het water van de keukenkraan is zeker niet aan te raden. Men moet immers oppassen met de installatie van waterverzachters want zij kunnen een risico vormen voor de gezondheid. Zij bevatten harsen die het calcium en magnesium in het water vasthouden en vervangen door natrium. Dit natrium is afkomstig van het zout dat men regelmatig in het toestel doet. Te veel natrium is niet goed voor de bloeddruk, het hart en de bloedvaten. Volgens de wet mag een liter water nooit meer dan 150 milligram natrium bevatten. Bij onvoldoende zorg en onderhoud van de verzachter kunnen er zich ook bacteriën in ontwikkelen.

Er zijn ook gevolgen voor het milieu. Als het hars van de waterverzachter verzadigd is moet men het spoelen (regenereren) met een oplossing van keukenzout. Dat vervangt de vastgezette calcium en magnesium weer tot natrium. Daarna wordt de waterverzachter grondig gespoeld om het overtollige keukenzout te verwijderen. Al dat zout water komt via de afloop in het milieu terecht. De spoeling veroorzaakt ook een verhoogd waterverbruik.

Ook uw waterleiding lijdt onder te sterk onthard water. Onthard water wordt "zacht water" genoemd, maar is allerminst zacht voor metalen. Het tast de waterleiding aan.

Enkele raadgevingen:

1. Informeer bij uw drinkwaterbedrijf naar de hardheid van het verdeelde water.

2. Overweeg pas de plaatsing van een waterverzachter als het water harder is dan 30 Franse graden (°F) of 17 Duitse graden(°D).

3. Plaats de waterverzachter enkel op de aftakking naar het warmwatercircuit.

4. Regel af op 10 tot 15 Franse graden of 6 tot 9 Duitse graden.

5. Laat de installatie goed onderhouden.

6. Stel de temperatuur van het warm water in op 55 tot 60 graden Celcius. Hoe warmer het water, hoe meer kalkneerslag er zal zijn.

• Is leidingwater slecht voor de kwaliteit van sperma?

Neen. Als de kwaliteit van sperma erop achteruit gaat, dan moeten de oorzaken eerder worden gezocht in de huidige manier van leven, in de algemene kwaliteit van ons leefmilieu en in onze eet- en drinkgewoonten.

Volgens bepaalde onderzoekers gaat de kwaliteit van het sperma al sedert de jaren vijftig acheruit. Andere wetenschappers betwisten dat. Er bestaat dus nog onzekerheid. Wat is er aan de hand? Men heeft veranderingen vastgesteld in het geslacht van vissen en andere waterdieren. Dat kan een gevolg zijn van de industriële lozingen van tal van scheikundige stoffen die het hormonaal evenwicht verstoren. Zo ontwikkelen sommige waterdieren zowel mannelijke als vrouwelijke geslachtsorganen.

Is er gevaar voor het drinkwater? Neen, want de meeste scheikundige stoffen, die ervan verdacht worden het hormonaal evenwicht te verstoren, lossen gemakkelijker op in vet dan in water. Die stoffen komen eerder terecht in het vetweefsel van waterdieren. In de natuur zetten zij zich ook vast op resten van plantzen en ander organisch materiaal. Men mag dus aannemen dat deze scheikunduge stoffen zo goed als niet in drinkwaterbronnen aanwezig zijn. Als ze toch zo ver zouden geraken, dan worden zij bij de zuivering van het water verwijderd.

• Fluor is goed voor de tanden. Waarom voegt men het niet toe aan het leidingwater?

Fluorzouten maken ons tandglazuur minder oplosbaar in de zure omgeving van onze mondholte. Op die manier beschermt fluor inderdaad de tanden.

Te veel fluor heeft een averechts effect en geeft bijvoorbeeld zwarte vlekken op de tanden. In veel te hoge hoeveelheden kan er misvorming optreden van de tanden en zelfs van onze beenderen. Dat noemt men "fluorose". Dit is de keerzijde van de medaille. Heel wat producten bevatten fluor : voedingsmiddelen, tandpasta, mondspoelingen, kauwgom en sommige geneesmiddelen. De dagelijkse dosis fluor verschilt dus sterk van mens tot mens. Het hangt af van de tandpasta die we gebruiken, van onze eet- en snoepgewoonten of van de geneesmiddelen die de dokter ons voorschrijft.

Als we dan ook nog eens fluor via het drinkwater zouden toedienen bestaat het gevaar van een te grote inname, met de hoger genoemde gevolgen. Bovendien wordt fluor in het drinkwater bjina volledig door ons lichaam opgenomen. Dat is met vaste voeding veel minder het geval.

Alhoewel het fluorgehalte in drinkwater over het algemeen zeer laag is, wordt er in ons land geen fluor aan het leidingwater toegevoegd. De drinkwaterbedrijven voegen alleen die producten toe die noodzakelijk zijn om drinkwater van een goede kwaliteit te maken.

• Aluminium zou aan de basis liggen van de ziekte van Alzheimer. Is dat zo? Zit er aluminium in drinkwater?

Sommige oude studies maakten gewag van een mogelijk verband tussen aluminiuminname en de ziekte van Alzheimer. Recent wetenschappelijk onderzoek wijst echter in een totaal andere richting.

In grote hoeveelheden is aluminium wel schadelijk voor het zenuwstelsel, vooral als het aluminium in ongebonden vorm aanwezig is. Daarom beperken de drinkwaterbedrijven het gebruik van aluminium tijdens de bereiding tot het noodzakelijke en zorgen er in elk geval voor dat ze steeds aan de wettelijke, vrij strenge normen terzake beantwoorden.

Door de Wereld-Gezondheidsorganisatie worden de gehalten, die normaal in drinkwater voorkomen, niet beschouwd als een gezondheidsrisico.

• Is leidingwater wel goed voor mijn aquarium?

Ja, als u enkele regels in acht neemt. Alleen voor zoetwatervissen die slechts in heel zacht water kunnen overleven, zal het nodig zijn gedistilleerd water bij het het leidingwater te voegen tot de gewenste graad van hardheis is bereikt. Dat kan u meten met de testkits, die in de aquariumzaken te koop zijn.

Omdat leidingwater kleine hoeveelheden chloor kan bevatten en een vis hiervoor zeer gevoelig is, moet u bij de eerste vulling als volgt te werk gaan :

1. Breng het gewassen aquariumzand en het decormateriaal aan en vul het aquarium met leidingwater;

2. Stel de beluchtingspomp en de filter in werking en wacht enkele dagen. De chloor is dan volledig verdwenen;

3. Zet de planten in het aquarium en laat dat twee weken staan met beluchting, filter en verlichting aangeschakeld;

4. Breng dan pas vissen in het water en voeder in de beginperiode met mate;

5. Controleer gedurende de eerste maand elke week het nitrietgehalte van het water. De testkits voor nitriet kan u kopen in aquariumzaken. In het begin is er vaak een hoog nitrietgehalte. Dat komt niet van het leidingwater, maar van afbraak van voedsel en uitwerpselen van de vissen. In het begin bevat het aquariom en de filter nog niet voldoende bacteriën om het nitriet af te breken;

6. Is het nitrietgehalte te hoog, dan moet u het water verversen. Dat kan met leidingwater van de gewenste temperatuur. Ververs echter nooit meer dan een vierde van het water per dag;

7. Na enkele weken zal het water bijn geen nitriet meer bevatten. Dat blijft normaal zo, behalve wanneer het water wordt vervuild met voedselresten of door een dode vis, die u te laat zou opmerken.

Voor het verdere onderhoud van het aquarium raden wa aan om de twee weken ongeveer een vierde van het water door vers leidingwater van de juiste temperatuur te vervangen. De vissen varen er wel bij. Een maandelijkse controle van nitriet en zuurtegraad is dan zeker voldoende.

[Samenstelling] [Drinkbaarheid] [Waarnemingen] [Stoffen] [Bacteriën]

Bacteriën

• Hoe weet ik dat leidingwater vrij is van bacteriën? Spoort men die allemaal op?

Leidingwater is één van de meest en best gecontroleerde voedingsstoffen die u zich kan indenken. De drinkwaterbedrijven voeren meer analyses en controles uit dan de wetgeving hen oplegt.

Alle mogelijke ziektekiemen opsporen is echter onbegonnen werk. Er bestaan heel veel soorten en zij komen meestal in zo'n kleine hoeveelheden voor dat grote volumes water zouden moeten onderzocht worden, zodat het dagen zou duren vooraleer men ze kan opsporen.

Daarom gaan de drinkwaterbedrijven gericht tewerk. Zij zoeken naar bacteriën die, wanneer ze aanwezig zijn, er op wijzen dat andere en moeilijk terug te vinden ziektekiemen in de buurt kunnen zijn. Deze bacteriën noemt men indicator-bacteriën. Zij zijn gemakkelijk op te sporen : ze zijn bijvoorbeeld altijd aanwezig in stoelgang. Treft men ze aan in het water, dan is dat een teken dat er meer aan de hand kan zijn.

Het omgekeerde is echter ook waar: bij afwezigheid van fecale indicatoren mag, omwille van hun grotere resistentie, geconcludeerd worden dat het betrokken water geen ziektekiemen bevat en bacteriologisch absoluut veilig is.

Naar die "indicator-bacteriën" wordt dus ijverig gezocht. Vindt men ze, dan nemen de drinkwaterbedrijven onmiddellijk de nodige maatregelen om de besmetting weg te nemen. Zij zullen de bevolking dan ook aanraden het water ten minste twee minuten te koken alvorens het te gebruiken voor de bereiding van voedsel.

• Kan ik aids krijgen door leidingwater te drinken?

Zeker niet! Alleen bacteriën en virussen die in water overleven, kunnen ziekten overdragen bij het drinken van water. Het H(uman)I(mmunodeficiency)V(irus)-virus dat aids kan veroorzaken kan niet in water overleven. Dus door het drinken van leidingwater kan men geen aids krijgen.

• Ik las iets over Legionella-bacteriën. Moet ik daar bang voor zijn?

Legionella is een bacterië die een vorm van longontsteking kan veroorzaken. Het woord is afgeleid van het Engelse "Legionnaire" (veteraan of oud-strijder), bij wie de ziekte eerst is ontdekt. Dat gebeurde op een bijeenkomst van oud-strijders in de Verenigde Staten van Amerika. Zij werden ziek door de verstuiving van deze bacteriën via de airconditioning van het hotel.

Deze bacterie treffen we in kleine aantallen aan in de meeste oppervlaktewaters. Zij zijn vrij algemeen aanwezig in de natuur. In stilstaand water (dat is bij ongeveer 40 graden Celsius) kunnen ze geweldig aangroeien. Bij 60 graden Celsius gaan ze dood.

Deze bacteriën zijn alleen gevaarlijk wanneer u ze inademt, bijvoorbeeld onder de vorm van heel fijne waterdruppeltjes? Reeds verzwakte personen kunnen er dan ziek van worden. Drinken van water met Legionella-bacteriën is totaal ongevaarlijk.

Het gevaar voor de inademing van de Legionella-bacterie schuilt dan ook in de douches, verwarmingscircuits en airconditioning van grote gebouwen, zoals hotels, scholen en ziekenhuizen. In de hospitalen en de bejaardentehuizen stelt dat een bijzonder probleem, want daar verblijven de meest verzwakte personen.

In eengezinswoningen stelt dat probleem zich eigenlijk niet. U kan nochtans enkele voorzorgen nemen door de warmwaterleidingen zo kort mogelijk te houden, door de temperatuur van het water in te stellen tussen 55 en 60 graden Celsius en door tussen warm- en koudwaterleidingen een goede thermische isolatie te voorzien.

Voor de grote gebouwen geeft het Wetenschappelijk en Technisch Centrum van het Bouwbedrijf (WYCB) praktische wenken en aanbevelingen.

• Zitten er protozoa in leidingwater en zijn ze gevaarlijk?

Protozoa vormen een heel grote familie eencellige organismen. De meeste zijn onschadelijk en hebben het in water van goede kwaliteit best naar hun zin.

Maar er zijn ook protozoa die ziekten veroorzaken met ernstige darmstoornissen tot gevolg. In water dat goed behandeld is, vindt men er geen. De drinkwaterbedrijven zorgen ervoor dat steeds leidingwater van een onberispelijke microbiologische kwaliteit en zonder ziektekiemen wordt geleverd.

• Tijdens de zomer zijn er soms berichten over stervende watervogels rond drinkwaterwinningen. Is dit niet schadelijk voor het drinkwater en gevaarlijk voor de mens?

Neen. Ten eerste omdat de meeste ziektekiemen waaraan deze vogels stierven niet schadelijk zijn voor de mens. Ten tweede omdat de ziektekiemen bij de zuivering van het ruw water in elk geval worden verwijderd.

Tijdens warme zomers en lange perioden van droogte bevat het water in sommige plassen en ondiepe grachten geen zuurstof meer. Zo kunnen er zich veel bacteriën in ontwikkelen die giftige stoffen afscheiden. Als de vogels van dit besmet water drinken worden ze ziek, maar ze sterven niet altijd op de plaats waar ze gedronken hebben.

Het gaat meestal om eenden en meerkoeten die aangetast zijn door botulisme of voedselvergiftiging veroorzaakt door de bacterie Clostridium botulinum. Die scheidt natuurlijke gifstoffen af, die verlammingsverschijnselen geven. Die bacterie ontwikkelt zich in zuurstofloos water, zoals slijkerige poeltjes.

Clostridium botulinum is overal in de bodem aanwezig, maar onder een niet-actieve of slapende vorm. Er zijn van deze bacterie een zevental types bekend. Het type dat de watervogels meestal velt is totaal onschadelijk voor de mens. Maar zelfs indien schadelijke types in het zuurstofrijke water van een spaarbekken of een stuwmeer terechtkomen en er overleven, dan worden die bij de zuivering tegengehouden en verwijderd.